ربيع بن أحمد الأخويني البخاري

730

هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )

و بخويشتن بليدى كردن و شرم ناداشتن اين جيزها همه علامات « 1 » بذ بوذ « 2 » و دليل بوذ بر اختلاط عقل ، كر كشتن و نابينا كشتن علامات بذ بوذ « 2 » ، اكر يك جشم تنك‌تر كردذ از علامات « 1 » بذ بوذ ، دهان بازداشتن اندر خواب علامت بذ بوذ ، و دندان بدندان برماليذن از « 3 » علامات سرسام قوى بوذ « 3 » سياه كشتن زفان علامت بذ بوذ ، از روشنائى « 4 » كريختن و بجشم ركهاء سرخ و سياه بديد آمذن « 5 » ( f . 583 ) و ناجنبانيذن ديده جشم اندر بيماريهاى تيز علامت بذ بوذ « 6 » ، فرو لغزيذن سوى بايان بستر « 7 » علامت بذ بود ، اكر به شكم آماس بوذ بزرك و كرم و قوّت بكاهذ و تن بجاى بود علامت هلاك بوذ ، ناخنان كبوذ كشتن علامت بذ بوذ ، باى و دست سرد كشتن علامت بذ بوذ خاصه ببيماريها تيز فامّا ببيماريهاء « 7 » بلغمانى و سودائى سخت بذ نبوذ ، اكر دم زدن متواتر كردذ و نبض صغير كردذ و ضعيف هلاك « 8 » شذن نزديك بوذ ، و كر ناخنان سياه كردذ يا كبوذ و نبض ضعيفى نيارذ و هر « 9 » زمان « 9 » قوىتر كردذ و

--> ( 1 ) - ف : علامت ( 2 - 2 ) - ف : ندارد ( 3 - 3 ) - ف : از علامت سرسام بوى قوى و ( 4 ) - ف : روشناى ( 5 ) - ب ه : افزوده . اندر تدبير استفراغها بايد كى بيست روز بيش از برامدن شعرى و بيست روز . . . برامدن شعرى نه داروى مسهل و نه فصد و حجامت كنند . . . فصد كنند و . . . احتياط و تسكين . . . نيز ببايد كرد خاصه در ايام باحو . . . نوزدهم روز باشد از ماه . . . شعرى در روزكار بقراط . . . باحور اتفاق افتاده است درين مدت كه ياد كرده . . . خوردن نهى كرده است برآمدن شعرى بيست روز از . . . و بيست روز . . . برامدن او . . . هيج استفراغ نبايد . . . شادى بزرك يا غمى بزرك . . . دارد دارو نبايد داد و . . . داروى مسهل عادتى . . . دارو خوردن بسيار . . . و كسى را كى دارو خوردن ازموده او را دارو دهد و صواب ان . . . لطيف و اندك تدبير او مىكنند . . . لطيف و . . . مردم خشك مزاج داروى . . . از ان استفراغ . . . و دارو . . . بايد كه چند . . . ضعيف كند . . . ( 6 ) - ب ه : اب از چشم دويدن بىمراد و اكاهى او علامات بد بود و هلاك . . . و علامات . . . ( 7 - 7 ) - ف : علامات بذ بوذ اب چشم دويذن بىخواست بيمار و بىاكاهى او و علامت هلاك بوذ و ناخنان كبوذ كشتن علامت بذ بوذ لرزيدن ديذهء چشم علامت بذ بوذ اكر به شكم اماس بوذ بزرك و كرم و قوت بكاهذ و تن بجاى بوذ علامت هلاك بوذ پاى و دست سرد كشتن علامت بذ بوذ خاصه انكاه كه بيماريها تيز بوذ فاما بيماريها . ( 8 ) - ف : بهلاك ( 9 - 9 ) - ف : ساعتى